Edyta Wójcik Psycholog Edyta Wójcik - ZnanyLekarz.pl

Osobowość narcystyczna – co warto o niej wiedzieć?

Edyta Wójcik Psycholog

Osobowość narcystyczna – co warto o niej wiedzieć?

„UWIERZ MI, JESTEM WSZYSTKIM, CO MASZ!!!” – to częsty slogan, który ma uciszyć nasz sprzeciw, którego on nie akceptuje.

„Narcyz” włoskiego, barokowego artysty Caravaggia przedstawia scenę mitologiczną, dokonując jej reinterpretacji. Idealnie gładka tafla wody spełnia tu funkcję lustra, w którym przegląda się piękny młodzieniec. Znamienne jest jednak to, że trudno odnieść wrażenie, iż Narcyz Caravaggia zakochał się w swoim obliczu. Na jego twarzy nie widać wcale miłosnego uniesienia, ale raczej smutek i zadziwienie. Przeglądanie się w wodzie jest więc tu przede wszystkim metaforą samopoznania, którego efekty mogą okazać się dla poznającego podmiotu bardzo zaskakujące.

Wejrzenie w głąb własnego wnętrza nie oznacza u Caravaggia samouwielbienia, ale kontemplację. Włoski malarz dostrzega w micie znaczenia psychologiczne.

Narcystyczne zaburzenie osobowości, ang. (narcissistic personality disorder, NPD) – zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany potrzebą bycia podziwianym, brakiem empatii i niezdolnością do przyjęcia perspektywy innych osób.

Jak poznać, czy osoba, z którą chcesz zbudować głębszą relację, jest lub nie jest narcyzem?

Narcyzm dotyczy zarówno mężczyzn jak i kobiety, schematy zachowań są podobne, a osoby narcystyczne funkcjonują tak samo niezależnie od płci.

  • Na początku próbuje zbudować z Tobą więź i będzie obiecywał „złote góry”, będzie wciągał Cię w swoją grę/sieć
  • W narracji jest: bardzo dużo -Ja, – O Mnie…
  • Jest bohaterem wszystkich swoich opowieści
  • Ważne są tylko jego sukcesy, Twoich nie dostrzega, krytykując podcina Ci skrzydła
  • Porażki nie są z jego winy, ale innych osób lub czynników zewnętrznych
  • To Ty będziesz dostosowywał się do jego światopoglądu
  • Gdyby narcyz Cię kochał, tak jak nie kocha, nie przeszkadzałby Tobie w realizacji pasji, zainteresowań, nie ignorowałby sukcesów

Czy byłeś w takim związku, czy poradziłeś sobie?

Osoby będące ofiarami takiego związku mają całkowicie  zaburzone poczucie własnej wartości, wynikające z faktu, że nieustannie byli poniżani i traktowani jako niepotrzebny element. W związkach obchodzą się z partnerem jak z marionetką, która mogą się bawić i wykorzystywać do zaspokajania swoich potrzeb. Osoby empatyczne  oraz ludzie z syndromem ofiary są łatwym łupem dla narcyza i na nie zarzuca sieć.

„Po takim związku z Górą Lodu  – pisze jedna z ofiar narcyza – musiałam odzyskać swoje ręce, nogi, twarz i zrujnowane poczucie własnej wartości. Latami trwa powrót do względnej równowagi oraz odbudowania swojego poczucia godności”.

Związek z narcyzem zwykle kończy się zazwyczaj  katastrofą!

Jak mówi Wojciech Eichelberger: „Bycie osobą narcystyczną nazywa bardzo trudnym losem, naznaczonym lękiem przed kompromitacją,  wewnętrzną  pustką. Jest to lęk pozorny, bo tak naprawdę nie jesteśmy puści, wiele w nas jest. Ale jeżeli narcyz rozczaruje kogoś swoim wizerunkiem, manipulacjami, to musi zmienić widownię. Długa relacja dla narcyza jest udręką.  Zmienia towarzystwo, audytorium często by móc istnieć, po czym ucieka przed sobą. To taki los podobny do bezdomnego”.

Czy narcyzm jest uleczalny?

W przypadku narcyzmu do czynników, które mają wpływ na zaburzenie osobowości, zaliczamy obciążenia genetyczne lub środowiskowe, np. brak rodzicielskiej miłości, uwagi, jak i nadmierna kontrola ze strony rodziny, ciągła krytyka. Także osoby, które były ofiarami gwałtu czy przeżyły traumę, np. byli prześladowani przez rówieśników, mają większą skłonność do objawów narcystycznych.

Przy pomocy terapeuty, w procesie terapii np. terapii behawioralno poznawczej, bardzo ważna jest chęć poprawy swojego charakteru i kooperacja z terapeutą. Konieczna jest otwarta postawa i szczerość, zauważenie swoich wad oraz praca nad postrzeganiem siebie na równi z innymi. Jeśli Pacjent dotrwa do końca terapii i nie zrezygnuje, są duże szanse na zmianę jego zachowań.

Czekam na Państwa komentarze.

Pozdrawiam, Edyta Wójcik – psycholog


Edyta Wójcik Psycholog